ทุนดราดินแดนที่หลับใหล

             ทุนดรา(tundra)คือพื้นที่ชายขอบทวีปที่อยู่ชิดกับขั้วโลกเหนือมากที่สุด
มีเพียงมหาสมุทรอาร์กติคเท่านั้นที่ขวางกั้นอยู่   เขตทุนดราจึงมีอยู่ในทั้ง 3ทวีป
ทั้งเอเชีย ยุโรปและทวีปอเมริกาเหนือ ในฤดูหนาวที่ยาวนานกว่า10เดือนทุนดรา
จึงมีแต่ความแห้งแล้งและหนาวเย็นจนยากที่จะมีพืชหรือสัตว์ใดอาศัยอยู่ได้ นอก-
จากสัตว์เพียงไม่กี่ชนิดเช่น
Musk ox,caribou,lemming,arctic fox,snowy owl
และpolar bear

              ในทวีปเอเชียทุนดราก็คือพื้นที่ด้านบนสุดของไซบีเรีย   ต่ำลงมาจะเป็น
พื้นที่ที่เรียกว่าซับทุนดราเป็นลักษณะป่าแบบ
taiga หรือ boreal forest ดังเช่นใน
ไซบีเรียตอนกลางและล่าง ซี่งจะมีความหลากหลายทางชีวภาพมากขึ้นมีไม้ยืนต้น
ประเภทสนขึ้นเป็นจำนวนมากสลับกับพื้นที่ราบกว้างใหญ่  ทิวเขาสูงมากมายและจะ
มีช่วงยาวนานของฤดูร้อนมากขึ้น ต่างจากเขตทุนดราที่มีช่วงฤดูร้อน(ฤดูใบไม้ผลิ)
ราว55-60วัน  บนพื้นที่ราบที่มีความเหมาะสมด้านอาหารของทั้งทุนดราและเขตซับ
ทุนดราต่างก็เป็นพื้นที่ทำรังวางไข่ของนกน้ำนกชายเลนหลายชนิดในช่วงฤดูร้อน

flyway_world_tundra.gif (27047 bytes)
แนวเส้นสีม่วงขึ้นไปคือเขตทุนดรา( high arctic tundra)  และแนวเส้นสีเขียวขึ้นไปคือเขตborreal forest (subarctic)

             ฤดูหนาวในเขตทุนดราจะมีอุณหภูมิเฉลี่ยราว-30องศาเซลเซียส ทุนดรา
จึงเป็นดินแดนที่หลับใหลสงบและเย็นเยือก ในเดือนธันวาคมทุนดราจะหลับสนิท มีแต่
ความมืดมิดตลอด24ชั่วโมง   แต่เมื่อย่างเข้าฤดูร้อนในราวเดือนมิถุนายนถึงเวลา
ที่โลกเบี่ยงขั้วโลกเหนือเข้าหาดวงอาทิตย์มากที่สุดในรอบปี  เหตุการณ์จะกลับเป็น
ตรงกันข้าม   ดวงอาทิตย์จะขึ้นสูงสุดในรอบปีและจะส่องสว่างให้ความอบอุ่นตลอด
24ชั่วโมงเช่นกัน โดยจะมีอุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ในราว10องศาเซลเซียส

map_sun2_ani.gif (40126 bytes)

copyright1.gif (575 bytes)

             เมื่อย่างเข้าฤดูร้อน(ฤดูใบไม้ผลิ)ทุนดราจะตื่นอย่างเต็มตัว หิมะเริ่มละลาย
มอส ไลเคนเจริญเติบโตขึ้นตามโขดพร้อมกับเมล็ดพันธุ์พืชประเภทหญ้าและไม้พุ่มเตี้ยๆ
หลากหลายชนิดที่จะเริ่มต้นชีวิตใหม่งอกเงยออกจากเมล็ดชูใบออกรับแสงแดดกันเต็ม
ไปทั้งท้องทุ่ง   ถึงเวลานี้ทุนดราจะกลายสภาพจากทุ่งน้ำแข็งกลายเป็นทุ่งหญ้ากว้างใหญ่
สลับกับพื้นที่ชุ่มน้ำมากมาย   พร้อมกันนั้นยุงและแมลงจำนวนมหาศาลก็จะเกิดตามมา   
แมลงจำนวนมากมายเหล่านี้คืออาหารที่นกชายเลนต้องการในการเลี้ยงลูกของมัน เช่น
เดียวกับบรรดามอส ไลเคน และสัตว์น้ำเล็กๆก็จะเป็นอาหารสำหรับนกน้ำประเภทเป็ด   นี่คือวงจรชีวิตของนกน้ำนกชายเลนหลายชนิด ที่จะต้องกลับมายังทุนดราบ้านเกิดในทุก
ฤดูร้อนเพื่อทำหน้าที่ของสิ่งมีชีวิต  นั่นคือการผสมพันธุ์เพื่อดำรงเผ่าพันธุ์ของมันไว้
                   ทุนดราในหน้าร้อนจึงเป็นดินแดนที่เต็มไปด้วยชีวิตนับล้านๆของบรรดา
นกน้ำนกชายเลนทั้งหลายแมลงที่หาได้ง่ายๆรอบรังหล่อเลี้ยงให้ลูกของมันเติบโตแข็งแรง
หลังออกจากไข่ไม่นาน(โดยปกติหากรวมเวลาตั้งแต่วางไข่จนสามารถบินได้จะใช้เวลา
ราว 45วัน)และเมื่อพวกมันพร้อมบินการเดินทางไกลก็จะเริ่มขึ้นเป็นจังหวะพอดีกับการ
เริ่มต้นของฤดูหนาวอีกครั้ง   หญ้า ไม้พุ่มเตี้ยและแมลงทั้งหลายก็จะตายลงไปพร้อมกับ
ความหนาวเย็นอันแสนหฤโหดเป็นการสิ้นสุดฤดูร้อนอันแสนสั้น....
และเมื่อนั้นทุนดราก็จะ
หลับใหลลงอีกครั้ง 

เรียบเรียง-ภาพประกอบ   พอพล นนทภา

back(กลับห้องบทความ)