*

*

*

*

*

*

*

การอพยพของนกชายเลนในเอเชียตะวันออก

        เมื่อสิ้นสุดฤดูร้อน (ใบไม้ผลิ)ในเขตอาร์คติก และดินแดนทุนดราได้เริ่มหลับใหล
ลงอีกครั้ง ในราวเดือนสิงหาคมนกชายเลนนับล้านๆตัวจะบินอพยพลงใต้สู่เขตที่อบอุ่น
และสมบูรณ์ไปด้วยอาหาร   นกทางตอนเหนือของยุโรปส่วนใหญ่จะมุ่งลงใต้สู่ทวีปอัพริกา
นกทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาเหนือจะอพยพลงสู่อเมริกา มุ่งไปยังทวีปอเมริกาใต้
นกทางตอนเหนือของเอเชียตอนกลางส่วนใหญ่จะอพยพลงใต้สู่อินเดีย   ในเอเชียตะวัน-
ออกนกจะอพยพตามแนวขอบทวีปลงมาทางใต้ กลุ่มใหญ่ข้ามมหาสมุทรแปซิฟิคมุ่งไป
ยังออสเตรเลีย

flyway_world_tundra.gif (27047 bytes)

           ภาพรวมของเส้นทางอพยพในส่วนต่างๆของโลก

           การอพยพของนกแต่ละชนิดนั้นใกล้ไกลต่างกัน บางชนิดอพยพลงใต้ในระยะทาง
ไม่ไกล โดยจะหยุดพักหากินตามชายฝั่งหรือพื้นที่ชุ่มน้ำลงมาเรื่อย ๆ จนพบพื้นที่เหมาะสม
ก็อาจหยุดพักหากินตลอดช่วงนอกฤดูผสมพันธ์   อ่าวไทยตอนในของประเทศไทยของเรา
ก็เป็นหนึ่งในนั้น   ส่วนนกบางกลุ่มอาจหยุดพักเพียงจุดเดียว ก่อนบินไกลแบบไม่หยุดพัก
มุ่งสู่ออสเตรเลีย
            ในเอเชียตะวันออกนกชายเลนกลุ่มใหญ่นับแสนทางตะวันออกเฉียงเหนือของ
ไซบีเรีย จะอพยพตามแนวชายฝั่งลงมายังญี่ปุ่น เกาหลี และชายฝั่งทะเลทางตะวันออก-
เฉียงเหนือของจีนเป็นจุดพักแรก นกจะอยู่ที่นั่นหลายสัปดาห์เพื่อสะสมพลังงานก่อนเดิน
ทางไกลไปยังจุดหมายที่ต้องการ นกที่บินได้เก่งเป็นพิเศษอย่างนกน็อตจะเพิ่มปริมาณ
อาหารสะสมพลังงานจนมีน้ำหนัก 50 % ของน้ำหนักตัวเพื่อใช้เผาผลาญในการบินไกล
แบบไม่หยุดพักตลอดเวลาหลายวัน บินข้ามมหาสมุทรแปซิฟิค มุ่งสู่ชายฝั่งตอนเหนือของ
ทวีปออสเตรเลียเป็นระยะทางกว่า 6,500 กิโลเมตร

.flyway_ne_ani.gif (23888 bytes)
ภาพเส้นทางอพยพในเอเชียตะวันออก(อ้างอิงจากWetland Internation-Thailand Programme)
ในวงกลมสีดำกระพริบคือจุดที่นกบินไกลแบบไม่หยุดพักด้วยระยะทางกว่า6500ก.ม.

          การจะบินไกลไปสู่จุดหมายได้นั้น นอกจากนกจะมีความสามารถในการบินไกล
ได้เก่งแล้วสิ่งที่ช่วยผ่อนแรงนกในการอพยพให้ถึงจุดหมายก็คือลม นกจะอาศัยบินตามลม
ที่เรียกว่า
" tail wind" ในการบิน  ซึ่งจะช่วยผ่อนแรงได้เป็นอย่างมากแม้ว่าลมจะมิได้เกิด
ในระดับพื้นดิน แต่นกรู้ว่าเมื่อใดจะเกิดลมและรู้ว่าสูงขึ้นไปที่ระดับกี่ร้อยเมตรที่มีลมเช่นนี้
เกิดขึ้น ลมชนิดนี้จะเกิดติดต่อกันหลายวันในแต่ละครั้ง
         สำหรับการกำหนดทิศทางในการอพยพนั้นมีหลายทฤษฎี   ทิศทางการขึ้นลงของ
ดวงอาทิตย์ ตำแหน่งดวงจันทร์และดวงดาว ทิศทางของสนามแม่เหล็กโลก แม้กระทั่งการ
สั่งสมความรู้สืบทอดกันมารุ่นต่อรุ่นนับหมื่นปี สิ่งเหล่านี้ยังเป็นปริศนาที่นักวิทยาศาสตร์
ยังต้องค้นหาถึง
ความมหัศจรรย์ของนกอพยพต่อไป

เรื่อง-ภาพประกอบ-พอพล   นนทภา

BACK(กลับห้องบทความ)