นกน้ำอพยพกลุ่มสุดท้ายของปี 2546 ที่บางปู
( 24 พฤษภาคม 2546 )
ถ่ายภาพ - บทความ  พอพล นนทภา
เขียน 3  สิงหาคม 2546

            แสงแดดยามเช้าปลายเดือนพฤษภาคมจับต้องตัวสะพานและตัวภัตราคารที่ตั้ง
ตระหง่านอยู่อย่างสงบ  น้ำเพิ่งลงไม่นานไม่ห่างจากตัวสะพานทางทิศตะวันออกมองเห็น
นกนางนวลธรรมดาฝูงเล็กๆที่นับได้เพียง 8 ตัว นี่คงเป็นนกนางนวลธรรมดาฝูงสุดท้าย
แล้วกระมังสำหรับฤดูกาลอพยพนี้ ก่อนหน้านี้หนึ่งสัปดาห์ผมนับพวกมันได้ถึง90 กว่าตัว
ในกลุ่มนกนางนวลธรรมดาวันนี้เป็นนกที่ยังโตไม่เต็มวัยในชุดขนปีแรก7 ตัว อีกหนึ่งตัว
เป็นนกที่โตเต็มวัยที่ผลัดขนเข้าสู่ช่วงฤดูผสมพันธุ์แล้ว

นกตีนเหลืองที่นับรวมได้ถึง 12 ตัว ในวันนี้ ( 24 พ.ค.2546 )

           บนหาดเลนไม่ห่างจากนกนางนวลฝูงสุดท้ายมีนกชายเลนบางชนิดที่ทำให้ผมรู้สึก
แปลกใจเพราะมันคือนกตีนเหลือง( Grey-tailed Tattler ) นกชายเลนอพยพผ่านที่พบ
ได้ไม่ง่ายนัก ที่แปลกใจคือเมื่อผมลองส่องและนับดูนกในบริเวณนั้นผมพบนกชนิดนี้ถึง
5 ตัว แต่เมื่อส่องดูด้วยสโคปในระยะไกลผมนับได้ถึง 12 ตัวถือว่าไม่น้อยเลยสำหรับนก
อพยพผ่านหายากชนิดนี้

นกหัวโตทรายเล็กที่พบฝูงเล็กๆ ส่วนนกตัวนี้ยังไม่มีการผลัดขนให้เห็น
แม้จะเป็นช่วงปลายเดือนพฤษภาคมแล้วก็ตาม

            นกตีนเหลืองยังคงเดินท่องเลนหากินปะปนอยู่กับนกชายเลนชนิดอื่นๆ ที่กระจัด
กระจายอยู่หลายจุด ที่เห็นมากหน่อยก็เป็นฝูงของนกปากแอ่นหางดำกับฝูงของนกทะเล
ขาเขียวธรรมดาที่นับได้ชนิดละหลายสิบตัว และอีกชนิดที่ยังพอเห็นบ้างคือนกหัวโตทราย
เล็กซึ่งเมื่อรวมนกน้ำอพยพทุกชนิดที่พบได้ในช่วงปลายสุดของฤดูกาลอพยพที่บางปูในวัน
นั้นแล้วก็มีเพียง 5 ชนิดดังที่ได้กล่าวมา ซึ่งก็ทำให้ผมเกิดคำถามอีกแล้วว่าทำไมนกทั้ง
5 ชนิดนี้จึงอยู่เป็นขบวนอพยพสุดท้ายได้ตามรายชื่อนี้ครับ
- นกนางนวลธรรมดา ( Brown-headed Gull ) 8 ตัว
- นกหัวโตทรายเล็ก ( Lesser Sand Plover ) ราว 30 ตัว
- นกทะเลขาเขียวธรรมดา  ( Common Greenshank ) ราว 40 ตัว
- นกปากแอ่นหางดำ ( Black-tailed Godwit ) 50กว่าตัว
- นกตีนเหลือง ( Grey - tailed Tattler ) 12 ตัว

            เราลองมาดูกันครับว่านกอพยพทั้ง 5 ชนิดนี้มีถิ่นอาศัยหากิน ทำรัง วางไข่ ทาง
ตอนเหนือของทวีปกันที่ใดบ้างซึ่งผมอิงข้อมูลจากคู่มือดูนกชายเลน ของปีเตอร์ เฮย์แมน และคู่มือนกทะเลของ ปีเตอร์ ฮาริสัน

            เมื่อมองภาพแผนที่ถิ่นอาศัยหากินของนกฝูงสุดท้ายของฤดูกาลอพยพเหล่านี้
แล้วจะเห็นได้ว่านกเหล่านี้ไม่มีชนิดใดมีถิ่นทำรังวางไข่ทางแนวทุนดราซึ่งอยู่ขอบ
เหนือสุดของเขตสัตวภูมิศาสตร์พาลีอาร์ติกเลย( แถบแนวเส้นสีน้ำเงิน ) นกที่มาจาก
เขตทุนดราที่ผมมักพบเสมอที่บางปูอย่าง นกอีก๋อยเล็ก ( Whimbrel )นกชายเลน
ปากโค้ง ( Curlew Sandpiper ) และนกหัวโตหลังจุดสีทอง ( Pacific Golden 
Plover ) ซึ่งถือเป็น"นกบ้านไกล" ก็ต่างล้วนไม่พบในช่วงปลายสุดของฤดูกาลอพยพ
            นกที่พบจึงเป็นนกที่มีถิ่นอาศัยทำรังวางไข่ในบริเวณที่ต่ำลงมา เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำ
ในเขตบอเรลไทก้า และในแถบเอเชียตอนกลางเช่นนกทั้ง 5 ชนิดดังกล่าว นี่คงเป็น
ตัวอย่างการสุ่มสำรวจนกน้ำอพยพที่บางปูในวันอาทิตย์ที่24 พฤษภาคม 2546 ที่พอจะ
นำมาเล่าสู่กันฟัง จากนี้ไปอีกไม่นานราวกลางเดือนกันยายน 2546 นกอพยพกลุ่มแรกๆ
จะมาถึงเมืองไทยในฤดูกาลอพยพใหม่( 2546- 2547) ถึงเวลานั้นผมจะไปสุ่มสำรวจ
นกอพยพที่บางปูมาให้รับทราบกันอีกครั้งหนึ่งครับ

กลับหน้าแรก  กลับห้องบทความ