เรื่องของนกนางนวล(ธรรมดา)
เรียบเรียง/ภาพประกอบ-
พอพล นนทภา
ในช่วงฤดูหนาวซึ่งเป็นช่วงอพยพของทุกปีนกนางนวลธรรมดา
(Brown-headed
Gull)
เป็นนกอีกชนิดหนึ่งที่อพยพเข้ามาเมืองไทยเป็นจำนวนมาก
โดยเฉพาะที่บางปูนับว่า
เป็นแหล่งดูนกที่ดีที่สุดที่จะดูนกชนิดนี้ได้ตลอดช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์
คือตั้งแต่อพยพมาถึง
จนกระทั่งอพยพกลับ
หรือในราวเดือนพฤษจิกายนจนถึงราวเดือนพฤษภาคมเลยทีเดียว
โดยนกที่อพยพเข้ามาจะมีทั้งนกที่ยังโตไม่เต็มวัยและนกที่โตเต็มวัยแล้ว
ซึ่งจะสัง-
เกตุได้จากลายปีกขณะบิน
หากผู้อ่านมีหนังสือคู่มือดูนกของคุณหมอบุญส่ง
เลขะกุลและฟิลด์
ราว์นแล้ว
ลองเปิดดูนกชนิดนี้(ชนิดที่227)จะเห็นข้อเปรียบเทียบความแตกต่างของปีกได้
ชัดเจนขึ้น ซึ่งจะทำให้เราแยกแยะได้ไม่ยากนัก
ซ้าย-นกที่ยังโตไม่เต็มวัยจะยังไม่ปรากฎจุดสีขาวที่ปลายปีก
ขวา-นกที่โตเต็มวัยแล้วจะเห็นจุดสีขาวได้ชัดเจน(นกตัวล่างคือนกนางนวลขอบปีกขาว)
นกนางนวลธรรมดามีชื่อภาษาอังกฤษว่า
"Brown-headed Gull "ที่เรียกเช่นนี้
เพราะในช่วงฤดูผสมพันธุ์
นกชนิดนี้จะผลัดขนใหม่โดยมีส่วนหัวเป็นสีน้ำตาลเข้ม
ซึ่งหาก
ดูจากชื่อวิทยาศาสตร์"Larus
brunicephalus "คำว่าbrunicephalus
ก็แปลได้ว่าหัวสี
น้ำตาลเช่นเดียวกัน
ในเมืองไทยในราวเดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคมเราจะเห็นนกชนิดนี้บางส่วน
ผลัดขนให้เห็นได้ก่อนที่จะกลับไปผสมพันธุ์ยังถิ่นเกิด
แต่นกส่วนใหญ่แล้วจะกลับไปผลัดขน
เมื่อกลับถึงยังถิ่นที่จะทำการจับคู่เพื่อผสมพันธุ์ ที่บางปูเราจึงมีไอกาสเห็นนกในช่วงนี้ได้ไม่
ยากถึงแม้จะมีปริมาณไม่มากก็ตาม
นกนางนวลธรรมดาในช่วงผลัดขนเพื่อผสมพันธุ์-ถ่ายภาพจากบางปูในเดือนเมษายน
หนังสือดูนกหลายเล่มระบุตรงกันว่า
นกนางนวลธรรมดาส่วนใหญ่มีถิ่นผสมพันธุ์
ทำรังวางไข่อยู่ในแถบเอเชียตอนกลาง เริ่มจากแถบประเทศเติร์กเมนิสถาน
ทาจิกิสถาน
เนปาล ทางตะวันตกเฉียงเหนือและทางตอนเหนือของจีน
จนถึงทางตอนใต้ของมองโกเลีย
ดังเช่นในทะเลสาบบนเทือกเขาปามีร์ในประเทศทาจิกิสถาน
(Tajikistan) มีนกนางนวล
ธรรมดาทำรังวางไข่กว่า1000คู่
หรือตามเกาะแก่งในทะเลสาบคาราคัล(Lake
Karakul)
ในประเทศคีกิสถาน (Kyrgyzstan)ซึ่งอยู่บนเทือกเขาปามีร์เช่นกันก็มีนกนางนวลธรรมดา
กว่า300คู่ทำรังวางไข่ปะปนอยู่กับห่านหัวลายโดยรังจะเป็นแอ่งตื้นๆบนพื้นโล่งที่เต็มไปด้วย
ก้อนหิน นกจะวางไข่ครั้งละ2-3ฟองส่วนใหญ่แล้วจะทำรังวางไข่ในช่วงเดือนพฤษภาคมจน
ถึงเดือนกรกฎาคม โดยนกจะใช้เวลาฟักราว20วัน
หลังจากฟักเป็นตัวได้ราว1เดือน
ลูกนก
ก็จะเริ่มหัดบิน
เมื่อฤดูหนาวมาเยือนนกจะพากันอพยพกระจัดกระจายลงมาหากินทางตอนใต้
ของทวีป
โดยเฉพาะตามแนวชายฝั่งทะเลจากแถบประเทศอาหรับ
อินเดีย ศรีลังกา จนถึง
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พบได้ในมาเลเซียและอาจถือเป็นนกพลัดหลง(Vagrant)ได้หาก
พบในสิงคโปร์ จากข้อมูลข้างต้นเมื่อนำมาเขียนลงบนแผนที่ก็จะได้ตามภาพด้านล่างซึ่งจะ
เป็นแผนที่แสดงพื้นที่ทำรังวางไข่และพื้นที่หากินในช่วงอพยพพอสังเขป
ที่จะทำให้เรามอง
เห็นภาพโดยรวมได้ง่ายขึ้น
วงกลมสีแดงคือพื้นที่ผสมพันธุ์
ทำรังและวางไข่ในแถบเอเชียตอนกลาง
วงกลมสีดำคือพื้นที่หากินในช่วงฤดูอพยพ(
ตามแหล่งน้ำจืด
และแนวฝั่งทะเล )
