Curlew Sandpiper

 
 

เรื่องราวของ "นกชายเลนปากโค้ง "
บทความ / ภาพ พอพล นนทภา
ตุลาคม 2545

 
     
 

      หลังจากจากที่ผมได้กล่าวถึงนกชายเลนปากกว้างที่มีลักษณะคล้ายกับนกชายเลน
ปากโค้งไปแล้วเมื่อคราวก่อน ในคราวนี้ถึงคิวที่ผมจะกล่าวถึงนกชายเลนปากโค้งบ้าง
นกชายเลนปากโค้งจัดเป็นนกชายเลนอีกชนิดหนึ่งที่พบได้บ่อย และมักพบได้ในหลาก
หลายพื้นที่โดยเฉพาะตามแหล่งดูนกบริเวณอ่าวไทยตอนใน
      นกชายเลนปากโค้ง( Curlew Sandpiper ) Calidris furruginea ต่างจากนกใน
สกุล Calidris ที่จะเห็นช่วงโคนหางสีขาวหรือสะโพก (White rump)ได้เด่นชัดขณะบิน
มี Calidris อีกตัวหนึ่งคือเจ้า"น็อตใหญ่"ที่มีสะโพกขาวสะอาดเช่นนี้แต่ลักษณะรูปร่าง
จะต่างกันมาก 
     สีของขนลำตัวด้านบน (Upperparts )ของนกชายเลนปากโค้งตัวที่โตเต็มวัยจะเป็น
โทนสีเทาที่ไม่ค่อยปรากฏลวดลายดูเรียบๆ และจะเห็นคิ้วสีขาวคิ้วเดียวได้ชัดเจนเสมอ

นกชนิดนี้มีขนาดราว 22 ซ.ม. ยาวกว่านกชายเลนปากกว้างที่ยาวเพียง 18 ซ.ม.อยู่พอ
สมควร  เมื่อบวกกับช่วงขาวที่ยาวกว่าจึงทำให้เห็นนกชายเลนปากโค้งดูสูงยาวกว่านก
ชายเลนปากกว้างคู่คล้ายของมันจนเห็นได้ชัด เมื่อมองด้านตรง จะเห็นส่วนหัวที่ดูราบ
เรียบไม่เป็นลายทางแบบนกชายเลนปากกว้างอีกด้วย

 
 

 
 

นกชายเลนปากโค้งในตัวโตเต็มวัย
สีขนของลำตัวด้านบนจะเป็นสีในโทนสีเทาเรียบๆปรากฏลวดลายไม่ชัดเจนนัก

 
 

       นกชายเลนปากโค้งจัดเป็น"นกชายฝั่ง"โดยกำเนิด เพราะเมื่ออาศัยหากินอยู่ใน
ถิ่นกำเนิดทางตอนเหนือของทวีปจะมีแหล่งอาศัยหากินอยู่ตามแนวฝั่งเป็นหลัก และมี
แหล่งอาศัยหากินอยู่ใก้ลกับนกชายเลนปากกว้างแต่นกชายเลนปากกว้างนั้นมีถิ่นอาศัย
ที่ลึกเข้ามาในแผ่นดินมากกว่า แต่ทั้งคู่ก็อยู่อาศัยทางตอนกลางและตะวันออกด้าน
เหนือสุดของไซบีเรียเช่นกัน
       หลังจากฤดูร้อน(ใบไม้ผลิ)ในทุนดราดินแดนเหนือสุดที่ยาวนานราว55 วันสิ้นสุดลง
นกชายเลนปากโค้งก็จะอพยพหนีหนาวลงสู่เขตอบอุ่น หากินกระจายกว้างขวางอยู่ใน
หลายพื้นที่ทั้งเขตเอธิโอเปียนในแถบอัฟริกา ในเขตโอเรียนทอล รวมถึงเขตออสเตร-
เลียน นกบางส่วนอพยพไกลไปจนถึงนิวซีแลนด์

       

 
 

 
 

นกชายเลนปากโค้งมีถิ่นอาศัยตามแนวฝั่งทางตอนกลางและตะวันออกในทุนดราทางเหนือสุดของ
ไซบีเรีย
( ในพื้นที่วงกลมสีแดง ) ส่วนพื้นที่สีเหลืองคือแหล่งอาศัยของนกชายเลนปากกว้าง เมื่อฤดู
หนาวมาเยือนนกจะฤดูอพยพลงใต้มาหากินกระจัดกระจายเป็นพื้นที่กว้างทั้งในเขตเอธิโอเปียน 
เขตโอเรียนทอล ไปจนถึงเขตออสเตรเลียน บางส่วนบินไกลไปจนถึงนิวซีแลนด์

 
 

        เมื่อนกชายเลนปากโค้งอพยพลงมาหากินทางตอนใต้ก็จะมีแหล่งหากินอยู่ตามแนว
ชายฝั่งเป็นหลัก บริเวณนาเกลือ หาดเลน บริเวณน้ำกร่อย ไม่ค่อยพบในแหล่งน้ำจืดนัก
และเพราะมีช่วงขาที่ยาวผมจึงมักเห็นนกชายเลนปากโค้งเดินท่องน้ำหากินในระดับน้ำ
เพียงอกอยู่เสมอ

 
 

 
 

(ซ้าย)นกชายเลนปากโค้งที่ยังโตไม่เต็มวัยจะปรากฎลายขนของลำตัวด้านบนค่อนข้างชัดเจน
  ด้านขวาคือนกหัวโตทรายเล็ก

 
 

        นกชายเลนปากโค้งที่อพยพเข้ามาหากินในเมืองไทยนั้นเราอาจพบลักษณะขนได้
ถึง 3 ลักษณะ ช่วงที่อพยพเข้ามาใหม่ๆราวเดือนตุลาคมนั้นเราอาจเห็นนกบางส่วนที่
กำลังผลัดขนเข้าสู่ช่วงที่โตเต็มวัย ลายขนบนลำตัวด้านบนจะปรากฏลายค่อนข้างชัด

มีการตัดกันของสีมากสีออกเทาอมน้ำตาลตรงหน้าอกก็จะเป็นสีชมพูจางๆ ส่วนนกที่โต
เต็มวัยแล้วขนด้านบนของลำตัว( Upperparts ) ก็จะเป็นสีเทาเรียบๆ
และหากพบใน
ช่วงเดือนมีนาคม-เมษายนเราอาจพบนกบางส่วนอยู่ในช่วงผลัดขน โดยขนของลำตัวด้าน
บนจะเริ่มกลายเป็นสีดำลายน้ำตาลแดง ส่วนขนของลำตัวส่วนล่างจากอกถึงท้องก็จะเริ่ม
กลายเป็นสีน้ำตาลอมแดง และเพราะเหตุนี้ชื่อวิทยาศาสตร์ของนกชนิดนี้จึงถูกเรียกว่า
furruginea ซึ่งหมายถึงสีน้ำตาลอมแดงของนกในช่วงผสมพันธุ์นั่นเอง..

 
     
 

 
 

ซ้ายมือคือนกที่ยังโตไม่เต็มวัยพบในเดือนกันยายน( ถ่ายภาพจากบางปู ) ตรงกลางคือนกที่โตเต็มวัยแล้ว
พบในเดือนมกราคม( ถ่ายจากบ้านกาหลง ) 
ภาพขวาคือนกที่กำลังอยู่ในช่วงผลัดขนเพื่อเตรียมตัวบินกลับ
ไปผสมพันธุ์ในถิ่นกำเนิดทางตอนเหนือของไซบีเรีย  พบในเดือนเมษายน ( ถ่ายภาพจากบ้านรางจันทร์ )

 
     
 

กลับห้องบทความ     กลับหน้าแรก