เรื่องสั้น/เรื่องชวนยิ้มของเป็ดมัลลาร์ดที่เชียงแสน

	Mallard (Anas platyrhychos )
	เรื่องชวนยิ้มของเป็ดมัลลาร์ดที่เชียงแสน เรื่อง / ถ่ายภาพ พอพล นนทภา เขียน เม.ย. 2546
	เรื่องชวนยิ้มนี้เกิดขึ้นในช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์นี้เองครับ วันนั้นกว่าจะออกจาก บ่อหลังปั๊มร้างที่พบเพียงเป็ดแแดง เป็ดลาย และเป็ดเทาก็เย็นมากแล้ว โรจน์ขับวิ่งลัดเลาะ ไปตามป่าละเมาะมุ่งสู่จอทองดำบึงน้ำกว้างเพื่อดูนกอีกครั้งเผื่อบางทีอาจพบ Crested- Bunting นกจาบปีกอ่อนที่มีเสน่ห์อยู่ที่หงอนเช่นที่พบดังปีก่อน ส่วนนกเป็ดน้ำทั้งหลาย ผมไม่อยากคาดหวังนัก หลังจากพบว่าสภาพรอบๆ จอทองดำเตียนโล่งขึ้นทุกปี นกเป็ดน้ำ ที่เห็นก็อยู่ไกลมากขึ้น บรรดาเป็ดหายากก็พบได้ยากยิ่งขึ้น เมื่อถึงจอทองดำเราใช้เวลาในการดูนกไม่มากนัก ที่นี่เปลี่ยนแปลงไปมากในระยะ เพียงปีเดียว ธรรมชาติแห่งความบริสุทธิ์ของบึงน้ำ ทุ่งนา ป่าโปร่ง กำลังจะสิ้นมนต์ขลัง
	บ่อหลังปั๊มร้างในวันนั้นที่พบเพียงเป็ดแดง เป็ดลาย และเป็ดเทา
	ก่อนที่พวกเราจะไปหาที่พักในตัวอำเภอผมบอกให้โรจน์ลองขับรถดูนกรอบทะเล- สาบเชียงแสนอีกสักครั้ง แม้ดูโดยรวมแล้วไม่น่ามีสิ่งใดน่าสนใจ โรจน์ขับรถไปเรื่อยๆ เลียบทะเลสาบไปทางทิศตะวันออก แต่ก่อนจะถึงรีสอร์ทที่อยู่บนเนินผมก็บอกให้โรจน์ หยุดรถกระทันหัน เมื่อผมเห็นเป็ดคู่หนึ่งว่ายหายเข้าไปหลังพุ่มหญ้าริมบึง..เป็ดมัลลาร์ด! ผมอุทานขึ้นอย่างสงสัย ผมบอกต๋องและโรจน์อย่างตื่นเต้นว่าถ้าจำไม่ผิดต้องเป็นเป็ด อพยพหายากที่ชื่อมัลลาร์ดแน่ที่ว่ายหายเข้าไปหลังพุ่ม ปกติเป็ดอพยพชนิดนี้จะพบได้ ยากมากในประเทศของเรา ถึงแม้ว่านกชนิดนี้จะมีถิ่นทำรังวางไข่ทางตอนเหนือของ ทวีปเอเชียก็ตาม แต่ก็ไม่ค่อยพบในไทยที่พบจึงเป็นนกพลัดหลง( Vagrant )ผมเปิดคู่ มือดูนกให้มั่นใจอีกครั้งก่อนที่พวกเราจะย่องลงจากรถที่จอดชิดขอบถนนมุ่งหน้าสู่ริมบึง บริเวณที่ผมพบนกปริศนา

	สภาพในปัจจุบันรอบจอทองดำที่เตียนโล่งขึ้นทุกที
	ไม่นานเป็ดมัลลาร์ดคู่นั้นก็โผล่จากพุ่มว่ายเคียงข้างห่างออกไป ไม่ผิดแน่ๆ ผมดีใจ อย่างบอกไม่ถูกที่เห็นเป็ดอพยพหายากมากคู่นี้ในเมืองไทย เราสามคนจึงก้มต่ำย่องตาม เป็ดคู่นี้ไปเรื่อยๆ บางครั้งหยุดส่องดูอย่างอิ่มใจ แต่ผมก็เริ่มเอะใจที่นกเริ่มรู้ว่าเราตาม แต่มัลลาร์ดตัวผู้และตัวเมียคู่นี้กลับดูไม่ตื่นนัก หรือเป็นโชคดีของพวกเราเอง

	ช่วงแรกที่พบเป็ดมัลลาร์ดคู่นี้ขณะว่ายพ้นออกจากกอหญ้าริมน้ำ
	ความสงสัยของผมมีมากขึ้นเมื่อนกว่ายไปได้ไม่ไกลก็พากันว่ายย้อนกลับมาทางเก่า สวนทางว่ายใก้ลพวกเราที่ขณะนี้พากันย่อตัวนั่งเงียบมองหน้ากันด้วยความสงสัย เมื่อนก เข้ามาระยะใกล้ผมจึงถ่ายภาพไปหลายภาพ นกว่ายเลยพวกเราไปมุ่งสู่โค้งถนนตรงสะพานท่าเรือเล็กๆ ด้านหน้ารีสอร์ทที่สำคัญ คือมีเป็ดมัลลาร์ดอีกสี่ตัวว่ายโผล่จากโค้งเข้ามาสบทบเป็นตัวผู้หนึ่งตัวเมียอีกสามรวมกัน เป็นหกตัว เมื่อรวมฝูงกันได้ก็พากันว่ายลับโค้งหายไป เรามองหน้ากันด้วยความแปลกใจ เป็นไปได้หรือที่จะพบนกหายากมากได้ถึงหกตัวเช่นนี้ "นกเลี้ยงหรือเปล่า" โรจน์ให้ความ เห็น เราเดินตามด้วยความสงสัย เมื่อเลยโค้งสะพานไปนิดเดียวตรงริมฝั่งเราก็พบเป็ดฝูงนั้นอยู่หน้าคอกที่ทำไว้ง่ายๆ บางตัวก็เข้าไปในคอกแล้วบางตัวยังว่ายเล่นอยู่หน้าคอก..ปริศนาของเราถูกไขแล้ว!โล่งอก ไปที เรามองหน้ากันด้วยรอยยิ้ม " ว่าแล้วเชียว " โรจน์บ่น " เล่นเอาย่องตามซะเมื่อยไปหมด " ต๋องบ่นบ้างพร้อมบิดตัวคลายเมื่อย " ก็ยังดีน่าที่ยังเห็นมันอยู่ในสภาพธรรมชาติ แต่ก็น่าสงสารที่มันคงถูกตัดขนปลาย ปีกไม่ให้บินไกล " ผมให้ความเห็น " แต่มันก็ดูมีความสุขดีนะ แล้วถ้ามันผสมพันธุ์วางไข่ออกลูกออกหลานออกมาล่ะ " โรจน์แสดงความคิดเห็นได้น่าสนใจแม้จะเป็นเรื่องยาก เพราะตามธรรมชาติของมันต้อง อพยพกลับไปทำรังวางไข่ทางตอนเหนือของทวีป แต่ก็มีเรื่องน่าสนใจที่ว่าเราสามารถ พบนกชนิดนี้ได้ไม่ยากในแถบออสเตรเลียตะวันออกเฉียงใต้ เพราะในปีค.ศ.1960 มีการ นำเข้านกชนิดนี้จากอังกฤษมาเลี้ยงในออสเตรเลียและนกสามารถปรับตัวและขยายพันธุ์ ได้สืบต่อกันมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน " ไปกันเถอะมืดแล้ว ไปหาอะไรกินแก้เมื่อยในตัวอำเภอกันดีกว่า " ต๋องชวนกลับ เมื่อเห็นว่าความมืดโรยตัวแผ่คลุมจนเกือบทั่วแผ่นฟ้า บรรยากาศแบบนี้คงทำให้เขา รู้สึกกระหายเครื่องดื่มบางอย่างเต็มแก่

	ขณะเป็ดตัวผู้ว่ายเข้าใก้ลและกำลังใช้ปากวักน้ำเล่นอย่างมีความสุข ลักษณะขนปลายหางที่ม้วนขึ้นเป็นอีก จุดเด่นหนึ่งที่ไม่เหมือนใครของมัลลาร์ด ( หวังเพียงว่ามันจะสามารถปรับตัวออกลูกออกหลานได้ในดินแดน ไทยของเรา )
	รถกระบะสีเขียวอ่อนของโรจน์เคลื่อนตัวออกอย่างเชื่องช้า เขาใส่เทปเพลงของ ชาย เมืองสิงห์ เข้าช่องใส่เทปแล้วชายหนุ่มผู้เกิดและโตที่สิงห์บุรีอย่างเขาก็คลอตาม เพลงอย่างอารมณ์ดี " จะจากนางก็ต้องสั่งเสีย จะจากมัลลาร์ดที่รักของฉัน จะจากเธอ ไปต่างจังหวัด พี่อาจต้องไปหลายวัน..." เนื้อเพลงดัดแปลงของโรจน์พลอยทำให้ผมและ ต๋องมิอาจฝืนปล่อยรอยยิ้มไปกับความอารมณ์ดีของเขา แล้วรถก็วิ่งฝ่าความมืดออกไป แสงสีส้มจางทางขอบฟ้าทิศตะวันตกกำลังจะจางหาย เป็นแสงสุดท้ายแห่งการร่ำลา คล้ายจะบอกว่าสภาพโดยรอบพื้นที่ของทะเลสาบเชียงแสน คงจะไม่มีวันกลับมาเหมือนดังเดิมอีก เวลาเปลี่ยนทุกสิ่งทุกอย่างย่อมเปลี่ยน เวลากำลัง จะพรากมนต์เสน่ห์ของเชียงแสนให้จางหายไปจากใจของผม ลาก่อนทะเลสาบเชียงแสน ที่เคยมีมนต์ขลัง..ลาก่อนมัลลาร์ดผู้สร้างรอยยิ้มให้กับพวกเราในครั้งนี้

	เป็ดมัลลาร์ด Mallard (Anas platyrhychos ) เป็นนกเป็ดน้ำในกลุ่มของ Dabbling Duck ที่จะหาอาหาร ด้วยการจิกหรือไซ้รปากหาอาหารบนผิวน้ำ อาจจุ่มหัวลงหาอาหารใต้น้ำในบางครั้ง ไม่ดำน้ำหายไปทั้งตัวหา อาหารใต้น้ำแบบเป็ดในกลุ่ม Diving Duck นกเป็ดน้ำส่วนใหญ่ที่พบในไทยมักเป็นเป็ดในกลุ่ม Dabbling- Duck ส่วนDiving Duck ในเมืองไทยมีเพียงส่วนน้อย เป็ดมัลลาร์ดนี้มีถิ่นทำรังวางไข่ทางตอนเหนือของโลกและมีประชากรเป็นจำนวนวมากในอเมริกาเหนือ ในเอเชียพบทำรังวางไข่ในเกาหลี จีนตอนเหนือ บึงน้ำทุนดราในไซบีเรีย อยู่ประจำถิ่นในNE Pakistan NW India , Nepal นกอพยพส่วนใหญ่มักมาจากตอนบนของทวีป และอพยพลงมายัง N Africa ,Middle East Indian Subcontinent ( except south ) , C China ,Taiwan พบได้ยากมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นกที่พบมักเป็นนกพลัดหลง ( Vagrant ) ในออสเตรเลียเป็นนกนำเข้ามาเลี้ยงจากอังกฤษและสามารรถ แพร่พันธุ์จนมีประชากรเป็นจำนวนมากในปัจจุบัน ( รูปนกสีแดงคือพื้นที่ทำรังวางไข่ของนกทางตอนเหนือ ของโลก รูปนกสีม่วงในออสเตรเลียคือพื้นที่ที่นำมัลลาร์ดเข้ามาเลี้ยงและสามารถแพ่รพันธุ์ได้ตามธรรมชาติ )

	กลับหน้าแรก กลับห้องเรื่องสั้น